Σκέψεις για τον πολιτισμό, τον εθελοντισμό και το δικαίωμα μιας κοινωνίας να ονειρεύεται.
Υπάρχουν κάποιες ιστορίες που δεν μετριούνται σε χρόνια, τετραγωνικά μέτρα, αποθήκες και κλειδιά. Μετριούνται σε ανθρώπους, σε σχέσεις, σε όνειρα, σε στιγμές που έγιναν μνήμη και σε γενιές που μεγάλωσαν μέσα από τη συλλογική δημιουργία.
Μια τέτοια ιστορία είναι και αυτή του Εκπολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Λεύκτρων.
Πριν από λίγο καιρό έγραφα για τα 45 χρόνια της διαδρομής του. Για εκείνη τη χούφτα από «ατίθασα μυαλά» του 1981 που δεν άντεχαν τη στασιμότητα, δεν συμβιβάζονταν με τη μιζέρια της αδράνειας, άνοιξαν την αυλή τους στον κόσμο και έκαναν τον κόσμο να χωρέσει μέσα της.
Για τρεις γενιές Λευκτριωτών που, χωρίς ανταλλάγματα, ένωσαν ανθρώπους, κάλυψαν κενά, δημιούργησαν ευκαιρίες, καλλιέργησαν τη σκέψη και κράτησαν ζωντανή την ψυχή αυτού του τόπου.
Γι' αυτό και όσα συμβαίνουν σήμερα γύρω από τον Σύλλογο δεν προκαλούν απλώς θλίψη. Προκαλούν προβληματισμό για το πού βαδίζουμε και τι κοινωνία τελικά θέλουμε.
Γιατί αυτό που συμβαίνει σήμερα στα Λεύκτρα δεν είναι απλώς μια διαφωνία για έναν χώρο. Είναι μια δοκιμασία για τον ίδιο τον σεβασμό απέναντι στην εθελοντική προσφορά, την ιστορία και τη συλλογική δημιουργία.
Στα σχόλια των τελευταίων ημερών, πολλοί βιάστηκαν να κρίνουν τη «σκληρή» γλώσσα της ανακοίνωσης του Δ.Σ., περιορίζοντας όλη την υπόθεση σε τετραγωνικά, αποθήκες και χώρους. Όμως, στα Λεύκτρα γνωριζόμαστε. Και πίσω από τις λέξεις υπάρχουν άνθρωποι, συμπεριφορές, γεγονότα και μια ολόκληρη διαδρομή που δεν μπορεί να διαγραφεί με μια απόφαση ή μια αντιπαράθεση.
Πριν κρίνει κανείς την αγανάκτηση των παιδιών του Συλλόγου, ας αναρωτηθεί πρώτα: Πώς φτάσαμε ως εδώ;
Οι εθελοντές που διαθέτουν κάθε εβδομάδα τον χρόνο, την ψυχή, τις δυνάμεις, ακόμη και την τσέπη τους για τα παιδιά του χωριού μας, δεν ξύπνησαν ένα πρωί αναζητώντας τη σύγκρουση. Δεν αναζήτησαν τον καβγά. Όταν όμως η εθελοντική προσφορά συναντά, πίσω από κλειστές πόρτες, βαριές κουβέντες, προσβολές και τελεσίγραφα, η αντίδραση δεν είναι απαραίτητα έλλειψη πολιτισμού.
Είναι και αξιοπρέπεια. Είναι η άμυνα ανθρώπων που αρνούνται να σκύψουν το κεφάλι όταν προσβάλλονται.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη εικόνα.
Αυτό που συμβαίνει σήμερα στα Λεύκτρα δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Είναι μέρος ενός ευρύτερου προβληματισμού για τη θέση που επιφυλάσσουμε στις συλλογικότητες μέσα στις μικρές κοινωνίες.
Γιατί οι σύλλογοι που δεν περιορίζονται στα τυπικά, αλλά παράγουν πραγματικό κοινωνικό και πολιτιστικό έργο, συχνά ενοχλούν. Οι σύλλογοι που καλλιεργούν την κριτική σκέψη, που ενώνουν γενιές, που ανοίγουν ορίζοντες, που δημιουργούν ανθρώπους με άποψη και πρωτοβουλία, δεν είναι πάντα βολικοί.
Ιδιαίτερα για όσους θα προτιμούσαν τις μικρές κοινωνίες κλειστές, σιωπηλές και χωρίς πολλές ερωτήσεις.
Γιατί ο πραγματικός πολιτισμός δεν είναι οι εκδηλώσεις, οι φωτογραφίες και οι επετειακές ομιλίες. Δεν είναι μια βιτρίνα κοινωνικής δραστηριότητας. Είναι η ελευθερία της σκέψης, η δυνατότητα της συμμετοχής, η αμφισβήτηση, η δημιουργία και, πάνω απ' όλα, ο σεβασμός στη διαφορετική άποψη.
Ένας ζωντανός σύλλογος δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο μιας κοινότητας. Είναι ενεργό κύτταρο της κοινωνίας της.
Μέσα στην ερημοποίηση της υπαίθρου, την αδιαφορία, την απομόνωση και την τοξικότητα των καιρών μας, τέτοιες συλλογικότητες αποτελούν εστίες ζωής, ελευθερίας και κοινωνικής συνοχής.
Είναι οι τελευταίες μας "φωλιές νερού μέσα στις φλόγες".
Και αυτές τις φωλιές δεν έχουμε την πολυτέλεια να τις αφήσουμε να στερέψουν.
Προς τα παιδιά του Ε.ΜΟ.ΣΥ.Λ., που βρέθηκαν εκεί ως εθελοντές και βίωσαν αυτή την αντιμετώπιση, θέλω να πω κάτι από καρδιάς:
Μην αφήσετε καμία πικρία να σβήσει τη φλόγα σας.
Το χωριό ξέρει. Ξέρει ποιοι άνοιξαν παράθυρα στον κόσμο εδώ και 45 χρόνια. Ξέρει ποιοι πρόσφεραν χωρίς να περιμένουν ανταλλάγματα. Ξέρει ποιοι κράτησαν ζωντανή τη συλλογικότητα, ακόμη και όταν οι συνθήκες δεν ήταν εύκολες.
Η ιστορία σας δεν γράφτηκε σε γραφεία. Δεν χωράει σε τετραγωνικά μέτρα και δεν ακυρώνεται από τη συμπεριφορά κανενός.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να κλείσει η πόρτα του διαλόγου.
Η διοίκηση της Κοινότητας δεν είναι προσωπικό τσιφλίκι κανενός. Ο θεσμικός ρόλος δεν είναι εξουσία επιβολής, αλλά ευθύνη εκπροσώπησης. Απαιτεί νηφαλιότητα, συνεννόηση, σεβασμό και αναζήτηση λύσεων. Δεν προσφέρεται για προσωπικές αντιπαραθέσεις, εγωισμούς και δημιουργία εχθρών.
Αν το ζητούμενο είναι πραγματικά ένας αξιοπρεπής χώρος για τον γιατρό και τους ηλικιωμένους μας –κάτι που όλοι θέλουμε και οφείλουμε να σεβόμαστε– υπάρχει ήδη συγκεκριμένη πρόταση από τον Σύλλογο: η δημιουργία ενός νέου, ανεξάρτητου χώρου ιατρείου, με δικά του έξοδα.
Ποιον, λοιπόν, εξυπηρετεί η σύγκρουση, όταν υπάρχει δυνατότητα συνεννόησης;
Υγεία και Πολιτισμός δεν είναι αντίπαλοι. Δεν περισσεύει κανείς. Και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αντιμετωπίζει ως εχθρούς εκείνους που επί 45 χρόνια προσφέρουν στον τόπο.
Κύριε Πρόεδρε της Δημοτικής Κοινότητας Λεύκτρων:
Η δύναμη ενός εκλεγμένου εκπροσώπου δεν φαίνεται στην επιβολή της άποψής του, αλλά στην ικανότητά του να ακούει, να συνθέτει και, όταν χρειάζεται, να κάνει ένα βήμα πίσω για το καλό του τόπου. Αφήστε στην άκρη τους εγωισμούς, σεβαστείτε τους εθελοντές μας και καθίστε στο τραπέζι του διαλόγου.
Η Κοινότητα δεν χρειάζεται νικητές και ηττημένους. Χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να συνεργάζονται.
Και νομίζω ότι εσείς, οι εκλεγμένοι του χωριού μας, έχετε το ανάστημα να το υποστηρίξετε!
Παιδιά του Συλλόγου:
Κρατήστε ψηλά το κεφάλι, αλλά κρατήστε ανοιχτή και την πόρτα της συνεννόησης. Όχι για κανέναν άλλον, αλλά για τα Λεύκτρα, για τις τρεις γενιές που προηγήθηκαν και για εκείνες που έρχονται.
Μην αφήσετε την πικρία μιας στιγμής να μικρύνει την "αυλή" που ανοίξατε με τόσο κόπο και αγάπη.
Από προχθές με έχουν στοιχειώσει πάλι οι στίχοι του ποιητή:
"Πόσα κρυμμένα τιμαλφή έπρεπε να σώσω
Πόσες φωλιές νερού να συντηρήσω μέσα στις φλόγες..."
Ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγάλο ερώτημα της εποχής μας.
Πόσες εστίες πολιτισμού πρέπει να υπερασπιστούμε; Πόσες μικρές κοινωνίες πρέπει να κρατήσουμε ζωντανές; Πόσους ανθρώπους που προσφέρουν πρέπει να προστατεύσουμε από την απογοήτευση, την απαξίωση και την παραίτηση;
Γιατί ένας τόπος δεν ερημώνει μόνο όταν φεύγουν οι άνθρωποί του. Ερημώνει και όταν οι άνθρωποι που μένουν παύουν να ονειρεύονται, να δημιουργούν, να συμμετέχουν και να αισθάνονται ότι έχουν θέση σε αυτόν.
Και όταν σβήνουν οι συλλογικότητες, δεν χάνουμε απλώς μερικές δραστηριότητες. Χάνουμε χώρους ελευθερίας, κοινωνικής συνάντησης, αλληλεγγύης και δημοκρατίας.
Τα αξιώματα έρχονται και παρέρχονται. Οι άνθρωποι αλλάζουν. Οι αυλές όμως που άνοιξαν με αγάπη και έγιναν κόσμος, μένουν.
Ας μην αφήσουμε τη μικροψυχία να νικήσει την ιστορία μας.
Ας μη γίνουμε εμείς εκείνοι που θα κλείσουν αυτή την αυλή.
Ας προστατεύσουμε τις φωλιές νερού μέσα στις φλόγες.
Γιατί ένας τόπος χωρίς πολιτισμό μπορεί να εξακολουθεί να υπάρχει στον χάρτη. Δεν μπορεί, όμως, να εξακολουθεί να είναι ζωντανή κοινωνία..!
❤️