❤️ Για μια νέα γενιά γιατρών που αρνείται να συμβιβαστεί με την παρακμή και επιμένει να κρατά όρθια την Υγεία και την ανθρωπιά..!
Χθες το απόγευμα είχαμε τη χαρά και την τιμή να παρακολουθήσουμε το 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Κλάδου Κλινικής Ψυχολογίας και Ψυχολογίας της Υγείας. Έναν χώρο συνάντησης της επιστημονικής γνώσης, του προβληματισμού και της αναζήτησης απαντήσεων σε ζητήματα που αγγίζουν βαθιά τον άνθρωπο.
Για μένα, όμως, η πιο ξεχωριστή στιγμή ήταν η εισήγηση της κόρης μου, της Λυδίας, ψυχιάτρου, σε μία από τις πρώτες παρουσίες της σε πανελλήνιο συνέδριο.
Δεν ήταν μόνο η επιστημονική επάρκεια, η ευαισθησία και η αυτοπεποίθησή της. Ήταν κάτι περισσότερο. Κάτι δύσκολο να περιγραφεί με λόγια. Μια σχεδόν απόκοσμη αισιοδοξία, μια αύρα που δεν ανήκε μόνο στη Λυδία, αλλά έμοιαζε να εκφράζει την πίστη, τη δύναμη και το πείσμα μιας ολόκληρης γενιάς νέων ανθρώπων.
"Θα το κρατήσουμε όρθιο το σύστημα Υγείας, μπαμπά…!"
Τα θερμά χειροκροτήματα των συνέδρων ήταν η αυθόρμητη αναγνώριση μιας προσπάθειας που βρίσκεται ακόμη στην αρχή της διαδρομής της. Κι εκεί, μέσα στην προσωπική μου συγκίνηση, σκέφτηκα πως η περηφάνια ενός γονιού μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της οικογένειας και να γίνει ελπίδα για μια ολόκληρη γενιά.
Γιατί υπάρχουν νέοι γιατροί που επιμένουν να ονειρεύονται μια διαφορετική Υγεία. Που, αντί να παραδοθούν στην κυνικότητα, στον συμβιβασμό και στην εξάντληση ενός συστήματος που συχνά δοκιμάζει τις αντοχές τους, επιλέγουν να βάλουν πλάτη. Να επενδύσουν τις γνώσεις, την ενέργεια, την ψυχή και το πάθος τους. Να προσπαθήσουν να κάνουν τα πράγματα καλύτερα, ακόμη κι όταν οι συνθήκες τους σπρώχνουν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αξία αυτής της γενιάς: δεν έχει ακόμη αποδεχτεί ως φυσιολογικά όλα όσα εμείς κινδυνεύουμε να θεωρήσουμε αναπόφευκτα. Δεν έχει συμβιβαστεί με το «έτσι είναι τα πράγματα». Εξακολουθεί να πιστεύει ότι οι θεσμοί μπορούν να αλλάξουν, ότι οι παθογένειες δεν αποτελούν μοίρα και ότι η επιστήμη οφείλει να βρίσκεται στην υπηρεσία της κοινωνίας.
Άλλωστε, η ιατρική δεν είναι μόνο επιστήμη. Είναι ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο. Είναι η ικανότητα να βλέπεις πίσω από τη διάγνωση τον ασθενή, πίσω από τον φάκελο την αγωνία, πίσω από το σύμπτωμα μια ολόκληρη ανθρώπινη ιστορία. Η επιστημονική γνώση χωρίς ανθρωπιά κινδυνεύει να γίνει ψυχρή διαχείριση δεδομένων. Η πραγματική φροντίδα γεννιέται όταν η γνώση συναντά την ευαισθησία και όταν ο άνθρωπος δεν χάνεται πίσω από τις απαιτήσεις της διαδικασίας.
Ζούμε, ωστόσο, σε μια εποχή που συχνά επιβραβεύει την ταχύτητα περισσότερο από τη σκέψη, την αποτελεσματικότητα περισσότερο από τη φροντίδα και τους αριθμούς περισσότερο από τις ανθρώπινες ιστορίες που κρύβονται πίσω τους. Οι επαγγελματίες Υγείας καλούνται να ανταποκριθούν σε ολοένα μεγαλύτερες απαιτήσεις, συχνά μέσα σε συνθήκες υποστελέχωσης, εξάντλησης και οργανωτικών αδιεξόδων.
Και είναι εδώ που ο θαυμασμός για την προσφορά τους πρέπει να συναντήσει την απαίτηση για θεσμική ευθύνη.
Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους νέους γιατρούς να κρατούν όρθιο ένα σύστημα, ενώ ταυτόχρονα τους αφήνουμε να εξαντλούνται προσπαθώντας να το υπηρετήσουν.
Η αυτοθυσία μπορεί να στηρίξει ένα σύστημα για κάποιο διάστημα. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελέσει το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί το μέλλον του. Η Πολιτεία οφείλει να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, επιστημονική εξέλιξη, επαρκή στελέχωση και ουσιαστική υποστήριξη. Να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που δεν θα εξαντλεί τους ανθρώπους του, αλλά θα τους επιτρέπει να εξελίσσονται και να προσφέρουν.
Γιατί ένα σύστημα Υγείας δεν κρίνεται μόνο από τα νοσοκομεία, τον εξοπλισμό, τις τεχνολογίες και τους προϋπολογισμούς του. Κρίνεται κυρίως από το αν μπορεί να προσελκύσει, να εμπνεύσει και να κρατήσει κοντά του ανθρώπους με γνώση, όραμα και διάθεση προσφοράς. Από το αν σέβεται τον γιατρό και τον ασθενή. Από το αν αντιμετωπίζει την Υγεία ως κοινωνικό δικαίωμα και όχι ως μια ακόμη διαδικασία διαχείρισης.
Υπάρχει, όμως, και μια βαθύτερη διάσταση σε αυτή την προσπάθεια. Η μεγαλύτερη αντίσταση απέναντι σε ένα σύστημα που κινδυνεύει να ξεχάσει τον λόγο για τον οποίο υπάρχει είναι να επιμένεις να παραμένεις άνθρωπος, όταν όλα γύρω σου σε πιέζουν να λειτουργείς σαν γρανάζι.
Να μην αφήνεις την εξάντληση να μετατρέπεται σε αδιαφορία. Να μη συνηθίζεις τον πόνο του άλλου. Να μην αποδέχεσαι την αδικία ως κανονικότητα. Να εξακολουθείς να αναρωτιέσαι αν αυτό που κάνεις είναι όχι μόνο αποτελεσματικό, αλλά και δίκαιο, ανθρώπινο και επιστημονικά ορθό..!
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι νέοι γιατροί πρέπει να σηκώσουν μόνοι τους το βάρος της αλλαγής. Ούτε ότι η προσωπική τους υπέρβαση μπορεί να υποκαταστήσει τις ευθύνες των θεσμών. Σημαίνει ότι έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν ένα καλύτερο σύστημα και την υποχρέωση της κοινωνίας να τους δώσει τον χώρο και τα μέσα για να το δημιουργήσουν.
Ίσως, λοιπόν, η πραγματική πρόκληση να μην είναι απλώς να κρατήσουμε όρθιο το παλιό σύστημα Υγείας, αλλά να αλλάξουμε όσα το κρατούν πίσω. Να προστατεύσουμε τη δημόσια Υγεία ως κοινωνικό δικαίωμα, να ενισχύσουμε τους ανθρώπους της και να διαμορφώσουμε ένα περιβάλλον όπου η επιστημονική αριστεία θα συμβαδίζει με την αξιοπρέπεια και την ανθρωπιά.
Κόρη μου, κράτησε αυτή τη φλόγα αναμμένη. Όχι γιατί πρέπει να σηκώσεις μόνη σου το βάρος ενός ολόκληρου συστήματος, αλλά γιατί έχεις το δικαίωμα και τη δύναμη να διεκδικείς έναν κόσμο καλύτερο από αυτόν που παρέλαβες. Να αγαπάς την επιστήμη σου, να αμφισβητείς όσα αξίζει να αλλάξουν και να μην ξεχνάς ποτέ τον άνθρωπο για τον οποίο την υπηρετείς. Και να θυμάσαι πως η προσφορά δεν προϋποθέτει την αυτοκατάργηση.
Η χθεσινή ημέρα μού έδωσε κάτι περισσότερο από την περηφάνια ενός πατέρα. Μου έδωσε την πίστη πως όσο υπάρχουν νέοι άνθρωποι που δεν συμβιβάζονται με το "έτσι είναι τα πράγματα", υπάρχει ακόμη ελπίδα.
Γιατί η ελπίδα δεν γεννιέται όταν όλα πηγαίνουν καλά. Γεννιέται όταν, παρά τις δυσκολίες, εξακολουθούν να υπάρχουν άνθρωποι που επιλέγουν να προσπαθούν. Που δεν αποδέχονται την παρακμή ως μοίρα και την παραίτηση ως ρεαλισμό. Που διαθέτουν τη γνώση να καταλαβαίνουν τι πρέπει να αλλάξει, το θάρρος να το διεκδικούν και την ευαισθησία να θυμούνται για ποιον λόγο αξίζει να το κάνουν.
Γιατί η μεγαλύτερη παρακαταθήκη μιας γενιάς δεν είναι ο κόσμος που αφήνει πίσω της, αλλά οι άνθρωποι που μεγαλώνουν με το θάρρος να τον αλλάξουν.
Και μακάρι, όταν έρθει η ώρα να κοιτάξεις πίσω, κόρη μου, να μπορείς να πεις πως δεν περιορίστηκες στο να κρατήσεις κάτι όρθιο.
Αλλά πως συνέβαλες, μαζί με άλλους, στο να γίνει καλύτερο.
❤️